βρεφικη αναπτυξη

Προγεννητικός Έλεγχος: Υπερηχογραφήματα 1ου, 2ου και 3ου Τριμήνου της Κύησης

Ποια είναι τα απαραίτητα υπερηχογραφήματα για κάθε τρίμηνο κύησης ώστε να ολοκληρωθεί ο προγεννητικός έλεγχος;

Βασικό κομμάτι του προγεννητικού ελέγχου αποτελούν τα εξειδικευμένα υπερηχογραφήματα που πραγματοποιούνται σε όλη τη διάρκεια της κύησης για τον έγκαιρο εντοπισμό δομικών και αναπτυξιακών προβλημάτων των εμβρύων.

Υπερηχογράφημα 1ου Τριμήνου

Στο υπερηχογράφημα 1ου τριμήνου, τα θέματα που ερευνώνται είναι τα εξής:

α) Η ακριβής ηλικία της κύησης, εφόσον δεν είναι αποτέλεσμα υποβοηθούμενης αναπαραγωγής. Η ακριβής ηλικία της κύησης και η πιθανή ημερομηνία τοκετού υπολογίζεται με μέτρηση του μήκους του εμβρύου.

β) Ο κίνδυνος για το σύνδρομο Down και για άλλες χρωμοσωμικές ανωμαλίες. Με το υπερηχογράφημα μεταξύ 11ης εβδομάδας κύησης και 13ης εβδομάδας και 6 ημερών (μήκος εμβρύου 45 έως 84 χιλιοστά), μπορούν να προσδιοριστούν συγκεκριμένα ευρήματα στην ανατομία του εμβρύου και να υπολογιστεί με ακρίβεια η  πιθανότητα για σύνδρομο Down και άλλες χρωμοσωμικές ανωμαλίες. Για την πιθανότητα αυτή, εξετάζεται συγκεκριμένα το πάχος της αυχενικής διαφάνειας (συλλογή υγρού που υπάρχει πίσω από τον αυχένα του εμβρύου), η παρουσία/απουσία ρινικού οστού, η καρδιακή συχνότητα του εμβρύου, η ροή αίματος στην τριγλώχινα βαλβίδα της καρδιάς, και η ροή του αίματος στον φλεβώδη πόρο στην κοιλιά του εμβρύου. Αυτά τα υπερηχογραφικά ευρήματα από το έμβρυο συνυπολογίζονται με την ηλικία της μητέρας και ορισμένες ειδικές εξετάσεις αίματος της μητέρας (PAPP-A και ελεύθερη χοριακή γοναδοτροπίνη) και δίνουν την πιθανότητα για σύνδρομο Down και άλλες χρωμοσωμικές ανωμαλίες σε ιδιαίτερα υψηλό ποσοστό (93-96%).

γ) Η βασική ανατομία του εμβρύου, όπου μπορούν να διαγνωστούν σοβαρές ανωμαλίες όπως η ανεγκεφαλία, η δισχιδής ράχη και βλάβες της καρδιάς.

δ) Τα βασικά χαρακτηριστικά της πολύδυμης κύησης, όπως ο αριθμός των εμβρύων, των αμνιακών σάκων και των πλακούντων, ώστε να σχεδιαστεί η σωστή παρακολούθηση της κύησης.

Υπερηχογράφημα 2ου τριμήνου

Το υπερηχογράφημα 2ου τριμήνου (γνωστού και ως Β΄επιπέδου) πραγματοποιείται μεταξύ 20ης και 23ης εβδομάδας κύησης και έχει στόχο να εξετάσει αναλυτικά την ανατομία του εμβρύου, να αποκλείσει δείκτες χρωμοσωμικών ανωμαλιών, να εξετάσει τη ροή του αίματος στις μητριαίες αρτηρίες της εγκύου και να μετρήσει το μήκος του τραχήλου της μήτρας.

Όσον αφορά την ανατομία του εμβρύου, εξετάζεται η πιθανότητα για σοβαρές δομικές βλάβες, όπως ανωμαλίες του κεντρικού νευρικού συστήματος (πχ δισχιδής ράχη, ανεγκεφαλία, υδροκεφαλία), σοβαρές καρδιακές ανωμαλίες, διαφραγματοκήλη, εξόμφαλος/γαστρόσχιση, ανωμαλίες νεφρών-ουροποιητικού, σχιστίες προσώπου και σκελετικές ανωμαλίες. Αν και το υπερηχογράφημα 2ου τριμήνου είναι πολύ αναλυτικό, δεν μπορεί να ανιχνευθεί το 100% των ανωμαλιών στο έμβρυο. Επίσης, καμιά υπερηχογραφική εξέταση δεν μπορεί να διαγνώσει προβλήματα όπως ο αυτισμός και η εγκεφαλική παράλυση.

Το υπερηχογράφημα 2ου τριμήνου διερευνά επίσης χρωμοσωμικούς δείκτες για την διερεύνηση πιθανότητας συνδρόμου Down και άλλων χρωμοσωμικών ανωμαλιών σε ποσοστό 50-70%. Οι δείκτες αυτές είναι η υπερηχογενής εστία (κομβίο) σε κοιλίες της καρδιάς, η ήπια υδρονέφρωση, το κοντό μηριαίο ή βραχιόνιο οστό, η πάχυνση της αυχενικής πτυχής, η υποπλασία του ρινικού οστού, η διάταση των κοιλιών του εγκεφάλου, το υπερηχογενές έντερο και η αποκλίνουσα πορεία της δεξιάς υποκλειδίου αρτηρίας.

Επιπλέον, στο υπερηχογράφημα 2ου τριμήνου, γίνεται προληπτική μέτρηση της ροής του αίματος στις μητριαίες αρτηρίες (μεγάλα αιμοφόρα αγγεία της μητέρας που τροφοδοτούν τον πλακούντα) για τη μελέτη της εμφάνισης υπέρτασης στην κύηση και ελάττωσης του ρυθμού ανάπτυξης του εμβρύου. Προτείνεται ακόμη προληπτικά η μέτρηση του μήκους του τραχήλου της μήτρας καθώς τράχηλοι μικρότεροι από 25 χιλιοστά συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο πρόωρου τοκετού.

Υπερηχογράφημα 3ου τριμήνου

Στο υπερηχογράφημα 3ου τριμήνου, ελέγχουμε την ανάπτυξη του εμβρύου, την προβολή (θέση της κεφαλής του εμβρύου), τον πλακούντα, τη ροή του αίματος σε συγκεκριμένα αγγεία (Doppler), το αμνιακό υγρό και τέλος, εφόσον είναι δυνατό, την ανατομία του εμβρύου.

Αν τα έμβρυα δεν έχουν φυσιολογικό βάρος (πολύ μικρά ή πολύ μεγάλα), υπάρχει αυξημένος κίνδυνος να εμφανιστούν επιπλοκές, επομένως είναι σημαντικό να ελέγχεται η ανάπτυξη του εμβρύου.

Η προβολή του εμβρύου ελέγχεται προκειμένου να καθορίσει αν ο τοκετός θα είναι φυσιολογικός ή αν θα γίνει καισαρική τομή.

Η θέση του πλακούντα, που αποτελεί την πηγή οξυγόνου και θρεπτικών ουσιών για το έμβρυο, είναι ουσιαστικής σημασίας στο 3ο τρίμηνο της κύησης. Αν ο πλακούντας είναι χαμηλά (βρίσκεται κοντά ή καλύπτει τον τράχηλο της μήτρας), δημιουργούνται προβλήματα στον τοκετό, όπως αιμορραγίες και δυσκολία στην έξοδο του εμβρύου.

Ο έλεγχος της ροής του αίματος (Doppler) σε συγκεκριμένα αγγεία της μητέρας (μητριαίες αρτηρίες) και του εμβρύου (ομφαλική και μέση εγκεφαλική αρτηρία, φλεβώδης πόρος) εξετάζει την παροχή αίματος από τη μητέρα στο έμβρυο και την επαρκή οξυγόνωση του εμβρύου.

Το αμνιακό υγρό, μέσα στο οποίο κινείται και αναπτύσσεται το έμβρυο, βοηθά στην ωρίμανση των ανατομικών δομών του, επομένως η αυξομείωση του αμνιακού υγρού συνδέεται με διάφορα προβλήματα.

Άλλα αναπτυξιακά προβλήματα που ελέγχουμε στο 3ο τρίμηνο είναι τα νεφρά, η καρδιά, ο εγκέφαλος, το διάφραγμα και το γαστρεντερικό σύστημα του εμβρύου.

preloader